De geschiedenis van de Vrijmarkt in Princenhage, dorp in Breda.

In het kader van de torenhaanfeesten werd in 1992 voor het eerst een vrijmarkt gehouden aan de Haagweg in Princenhage. Met name in dat jaar werden meerdere evenementen georganiseerd om de restauratie van de Torenhaan van de Martinuskerk in Princenhage te kunnen bekostigen. De eventuele winst die behaald zou worden met die evenementen zou naar de Torenhaancommissie gaan.
De initiatiefnemers van het eerste uur waren Martin Stobbelaar en Jan Hemmer en het evenement vond toen al plaats op de zondag vóór Hemelvaartsdag, de dag waarop ook nu nog de vrijmarkt wordt georganiseerd.

Die eerste markt in 1992 liep van het Esserplein tot net aan de St. Maartenstraat. Het zullen zo’n 100 deelnemers en enkele duizenden bezoekers geweest zijn die de straat van s’morgens een uur of acht tot s’middags een uur of vijf hebben bevolkt. Marktkramen waren er in het straatbeeld niet te bekennen. Alle handel ging vanaf een kleedje op de grond of de deelnemers brachten hun eigen tafeltje mee. In die tijd werden de plaatsen per meter verhuurd. Je zag verkopers met een ruimte van twee meter en verkopers met een plaats van méér dan tien meter lang. Van te voren inschrijven was in die jaren nog niet nodig. Er werd gewoon aangeschoven en s’middags werd het staangeld door Martin opgehaald naar rato van de meters die je die dag gebruikte.

Een toiletwagen en fietsenstallingen waren er nog niet en de inwendige mens kon ter plaatse nog niet versterkt worden met een zakje frites, ijsje of worst.
Gelukkig kon er in die tijd een beroep worden gedaan op de vrijwillige medewerking van de Scouting en op de leden van het kerkkoor van Princenhage. De, meest jonge leden, van de scouting en de leden van het koor werden ingezet bij met name de straatafzettingen. Ook in 1993 werd de vrijmarkt nog een keer georganiseerd onder de paraplu van de Torenhaanfeesten. Het waren kleinschalige evenementen die gemakkelijk behapt kon worden door Martin en Jan.

In 1994 werd de Stichting Vrijmarkt Breda-Princenhage opgericht, met Martin Stobbelaar als voorzitter, Jan Hemmer als Secretaris en Peter Remie als Penningmeester.
Naar gelang de jaren verstreken dijde de vrijmarkt uit en kreeg een meer en meer professioneel beeld.
Er konden kraampjes worden gehuurd, mede op last van de gemeente moest er gebruik worden gemaakt van een toilletwagen en fietsenstallingen en kwamen er verkoopwagens voor frites, worst, poffertjes, suikerspinnen, ijs en Vietnamese loempia’s in het vrijmarkt-straatbeeld. En….. niet te vergeten een kinderdraaimolen.
Aanschuiven in de morgen was er overigens al gauw niet meer bij. Vanaf de zondag na Nieuwjaarsdag kon er worden ingeschreven voor een plaatsje. Het is al lang niet meer zo dat de Vrijmarkt beperkt blijft tot alleen de Haagweg. Inmiddels wordt ook gehandeld in de Esserstraat, het Esserplein, een deel van de Nieuwe-Heilaarstraat en in de Posthoornstraat. Op die dag kunnen we een beroep doen op een EHBO team dat de gehele dag paraat is, en met Veolia, voorheen de BBA, worden jaarlijks afspraken gemaakt over de loop van de bussen op die dag.
Ook de plaatsen worden tegenwoordig afgemeten op een vaste lengte van vier meter. Afgelopen is het met het uitmeten van drie meter voor de één en elf meter voor de ander. Het blijft natuurlijk wel mogelijk om meerdere plaatsen van vier meter te bespreken.

Naast de vrijmarkt voor volwassenen wordt er sinds jaar en dag ook een vrijmarkt voor kinderen georganiseerd. De eerste jaren vond die plaats op het Esserplein. Omdat steeds meer kinderen deelnemen aan die kindermarkt groeide die uit zijn vestje en moest die noodgedwongen in 2006 verplaatst worden naar het grasveldje en de parkeerplaatsen aan de Posthoornstraat. De dochter van Peter zwaait hier de scepter en heeft er een dagtaak aan.
Tot en met de Vrijmarkt van 2004 werd ieder jaar een podium geplaatst tegenover het Bierreclamemuseum van Jan Hemmer. Onder auspiciën van het Bierreclamemuseum vonden op dit podium optredens plaats van plaatselijke (gelegenheids)bands, zangkoren maar ook van landelijke bekende bands en groepen. Jan Hemmer en zijn medewerkers schonken destijds bier, wijn en limonade vanaf een buitenbar onder een vóór het biermuseum geplaatste luifel. Mede vanwege de hoge kosten, leges en kosten wegens brandweerverordeningen etc, moest hiermee jammer genoeg noodgedwongen worden gestopt.
Er wordt al lang geen beroep meer gedaan op de leden van de scouting en koor. Het bestuur vond familie, vrienden, kennissen en een carnavalsvereniging bereid om, tegen een kleine donatie in de clubkas, van s’morgens vroeg tot aan het einde van de dag mee te helpen. Zonder mensen die gratis of tegen een kleine vergoeding die dag meewerken zou de vrijmarkt geen doorgang kunnen vinden.
Werd vroeger een landbouwer uit de buurt nog bereid gevonden om tegen een kleine vergoeding op het einde van de markt het overgebleven vuil op te halen, moet sinds enkele jaren een beroep gedaan worden op de Gemeentelijke Reinigingsdienst. De Gemeente Breda verleent elk jaar opnieuw haar volledige medewerking aan het evenement, niet alleen het grootste evenement in Princenhage maar ook één van de grootste evenementen in Breda.

Op 5 december 2004 komt Martin Stobbelaar te overlijden. Even is het de vraag of dit het einde van de vrijmarkt betekent. Al gauw echter was Peter er van overtuigd en kon Jan door hem overtuigd worden dat Princenhage niet zonder zijn grootste evenement kon. Samen met hun partners Ria en Lennie hebben ze er de schouders ondergezet en ging de Vrijmarkt van Princenhage een nieuw leven in.
Inmiddels begroeten we ongeveer 350 deelnemers op ongeveer 600 plaatsen en minimaal 25.000 bezoekers per jaar. De meeste deelnemers, zo’n 75%, komen uit Breda. Hiervan komt het overgrote deel weer uit Princenhage of directe omgeving. Er komen echter ook deelnemers vanuit Roosendaal, Bergen op Zoom, Oosterhout, Tilburg, Rotterdam en hadden we in 2007 zelfs een deelneemster uit Zwitserland. Jammer dat zij vertrok zonder te betalen.
De laatste jaren begint het festijn eigenlijk al om een uur of vijf s’morgens. De eerste kopers, handelaren, struinen dan al met hun zaklantaarns rond tussen de spullen die dan al te koop worden aangeboden.
De entree is gratis en de grondplaatsen en marktkramen worden ter beschikking gesteld tegen een minimale prijs. Het bestuur hoeft er niets aan te verdienen, het hoeft ze echter ook geen geld te kosten.
Jan, Peter en hun partners hebben zo’n beetje alles in de hand, maar aan het weer kunnen zij niets doen.

Inschrijvingsstatus

 x 

Vrijmarkt Social Media

Ga naar boven